منشور دادنامه
منشور دادنامه
مقدمه :
دادنامه، مجله ای حقوقی و در بارهی حقوق است که رویکرد اصلی آن معطوف به نقد و تحلیل دانش حقوق، اندیشه های حقوقی، قواعد و نظامهای حقوقی است. این رویکرد، لزوماً و منحصراً مبتنی بر منطق و ادبیات حقوقی نیست، بلکه هر شاخهی علمی را که سخنی در بارهی حقوق دارد، شامل میشود. فلسفهی حقوق، جامعه شناسی حقوق، تاریخ حقوق، ادبیات حقوق، روش شناسی حقوق و …..، هریک، به تنهایی می تواند زمینهای را برای مطالعه در بارهی حقوق فراهم سازد و با نگاهی تطبیقی و نیز برون حقوقی، دانش حقوق را توسعه و نظامهای حقوقی را غنا و جلای بیشتر بخشد.
حقوق، گرچه به عنوان فن یا هنر در قبض حقوقدانان، قضات و وکلاء است ولی به عنوان یک علم، جزئی از خانواده بزرگ دانش و معرفت بشری است که در تحولی مستمر و تعاملی مدام با حیات اجتماعی انسانهاست، به گونهای که امروزه از هالههای تقدیس و تکریم ایدئولوژیک بیرون کشیده شده و به دور از آرمان گراییهای مبهم، در مقام پاسخ به نیازهای متنوع و مقتضیات مختلف روز قرار گرفته و همهی ظرفیتهای علمی وعملی خود را در تأمین نظم و عدالت مورد انتظار، به نمایش گذاشته است.
دادنامه، فرصت و عرصهای است برای عرضهی آراء و اندیشه های جاری در رشته های مختلف علوم انسانی در بارهی حقوق.
منشور دادنامه
- دادنامه، دانش حقوق را یک علم اعتباری میشناسد، نه علم حقیقی یا طبیعی. بنابراین، نوشوندگی، انعطافپذیری، تبعیت از نیازهای اجتماعی، تأثر از ارادههای حکومتی (اعم از قانونگذاری، قضایی و …) از ویژگیهای این علم است. نزاع مربوط به فن یا هنر بودن حقوق نیز ناشی از اعتباری بودن آن است.
- دادنامه، شکل گیری اصول و قواعد حقوقی را مسبوق به اقتضائات عرفی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی جامعه میداند که در سطوح قومی، ملی و فراملی شکل میگیرد و از یک فرایند تاریخمند برخوردار است. به همین دلیل، هر جامعهای نظام حقوقی خاص خود را دارد و هیچ نظامی، از این جهت، اصالت ابدی یا قدسی ندارد و تنوع تاریخی آن نیز دلیل بر همین مدعاست.
- دادنامه، نظام حقوقی را اساساً جزئی از پدیدههای اجتماعی میشناسد که میتواند موضوع مطالعات جامعهشناختی و تاریخی قرار گیرد. بنابراین، قواعد و نظام حقوقی میتواند از مهمترین موضوعات و جدیترین پدیدههای اجتماعی در پژوهشهای تاریخی و جامعهشناختی محسوب شود.
- دادنامه، ایمان دینی جامعه و ایدئولوژیهای جاری در آن را یکی از مهمترین و جدیترین منابع سازنده قواعد حقوقی میداند. بنابراین، اصلاح، ترمیم و توسعه قواعد و نظام حقوقی، در مواردی ممکن است نیازمند بازاندیشی در مفاهیم و معارف دینی باشد و بدیهی است که در این میان، رسالت عظیمی متوجه عالمان فقه و شریعت میگردد.
- دادنامه، «نظم» و «عدالت» در جامعه بشری رایک نیاز و آرزوی دیرین میشناسد و نظام حقوقی را متولی تحقق آن میشمارد. به همین جهت، تلاشها و دستاوردهای علمی و عملی حاصل در کل جامعه بشری را از مهمترین و ارزشمندترین منابع برای بازسازی نظام حقوقی میداند و بر انتقال دانش و تجارب دیگران، با استفاده از روش ترجمه و بومیسازی آنها تأکید جدی دارد.
- دادنامه، نظام آموزش حقوق، نظام دادرسی و نظام وکالت را سه محیط اصلی پرورش و پردازش نظام حقوقی میداند و آسیبشناسی این محیطها را مهمترین روش برای ارزیابی کارائی یک نظام حقوقی میشناسد.
- دادنامه، نگاهها و تحلیلهای برون حقوقی در مورد دانش و نظام حقوقی را مهمترین روش حقوقشناسی میشمارد و بر لزوم توسعه و ترویج علوم میان رشتهای، همچون فلسفه حقوق، جامعهشناسی حقوق و تاریخ حقوق تأکید وافر دارد.
- دادنامه، نظام حقوقی را نیز همچون نظام اقتصادی، نظام سیاسی و نظام اداری کشور نیازمند مدیریت و مهندسی نوین و بازپروریهای پیدرپی میداند که باید متناسب با نیازها و اقتضائات روز جامعه ملی و جهانی در حوزههای تقنینی، قضایی و اجرایی کشور، تعقیب و سازماندهی شود. دادنامه برای توسعه ظرفیتهای نظام حقوقی کشور، بر آسیبشناسی و نقادیهای مستمر تکیه دارد.
- دادنامه، در توسعه و تعقیب مباحث حقوقی و حقوقشناسی، پایبند هیچ عقیده، مسلک و مکتبی نیست و هرگونه تقدیس و تکریم آراء، اندیشهها و اشخاص را مغایر با منطق و ادبیات علمی میداند و بر تضارب آزادانه آراء و اندیشهها تأکید و پایبندی جدی دارد و در این میان، رسالت خود را به جای اصرار بر اثبات یا انکار نظر یا عقیده خاصی، اساساً بر طرح پرسش و توسعه چالشهای نظری متمرکز کرده است.
- دادنامه، در اندیشهی نظم و عدالت شایسته برای جامعه ایرانی است و تحقق این امر عظیم را در گرو مشارکت نقادانه جامعه علمی و نیز همخوانی متولیان اداره امور جامعه با واقعیتهای اجتماعی میداند، که به رسمیت شناختن مقتضیات زمان و پیروی از انتظارات و وجدان عمومی جامعه از شرایط ضروری آن است.
نسخه چاپی





